Kiến thức YHCT Bài thuốc

Thứ ba, 11 Tháng 3 2014 03:42

CHỮA CẢM NẮNG MÙA HÈ

CHỮA CẢM NẮNG MÙA HÈ

CHỮA CẢM NẮNG MÙA HÈ


 

Mùa hè nắng nóng như xông lửa, người lao động chân tay phơi mình dưới trời nắng, người đi đường xa mồ hôi dầm dề, sắc mặt xám, miệng môi khô táo, người nóng, tiểu tiện đỏ gắt, thình lình té ngã hôn mê. Đó là cảm nắng hay trúng nắng.

1. Cảm nắng: Đông y gọi là thương thử.

Triệu chứng: Nóng sốt, đau đầu, mồ hôi ra nhiều, khát nước trong ngực khó chịu, bứt rứt, lưỡi đỏ, mặt đỏ, tiểu vàng, mạch hồng đại mà sác.

Phép chữa: Thanh thử tiết nhiệt.

Dùng bài thuốc: Bạch hổ thang gồm Thạch cao 40g, Tri mẫu 12g, Chích cam thảo 8g, Gạo trắng 40g. Nước vừa đủ, sắc uống ấm.

Phân tích: Thạch cao, Tri mẫu thanh phế, vị thực nhiệt; Cam thảo, Gạo trắng ích khí. Cả bốn vị hợp nhau có tác dụng sinh tân dịch, hạ thân nhiệt. Nếu người suy yếu thì gia Nhân sâm 10g.

Hoặc dùng bài “Hương nhu ẩm”: Hương nhu 12g, Hậu phác 8g, Hoàng liên 12g, Bạch biển đậu 12g. Nước vừa đủ, sắc còn 1/3 uống nguội. Gia giảm: Nếu ỉa chảy thêm Bạch truật, Phục linh đều 8g. Người suy yếu thêm Sa sâm, Mạch môn đều 8g. Ngũ vị tử 4g. Mồ hôi ra nhiều thêm: Huỳnh kỳ 10g, Bạch truật 8g. Nếu bụng ngực đầy trướng, nóng bứt rứt thì thêm Chi tử 6g, Chỉ xác 8g, Kiết cánh 8g.

Giải thích: Hương nhu giải khí nóng mùa hè. Hoàng liên tả hỏa trừ thấp nhiệt. Biển đậu tiêu thử nhiệt kiện tỳ táo thấp, cầm ỉa chảy. Hậu phác hạ khí trướng đầy, táo thấp, giải uất nhiệt, khí ủng tắc ở ngực bụng.

Nếu thử và nhiệt làm thương tổn khí, hao tân dịch, thân thể nóng, tự ra mồ hôi, người mệt nhọc, thở ngắn, suyễn, mạch hư thì dùng “Thanh thử ích khí thang”: Sa sâm 10g, Mạch môn 8g, Tri mẫu 6g, Cam thảo 2g, Huỳnh liên 4g, Lá tre tươi 8g, Thạch hộc 8g, Vỏ đậu xanh 8g, Gạo trắng 8g. Sắc uống.

Nếu ra mồ hôi nhiều, suyễn khát, mồ hôi không dứt, thần khí tiêu hao. Mạch tán đại, vi tế, thì dùng bài “Sanh mạch tán”: Nhân sâm 20g, Mạch môn 12g, Ngũ vị tử 8g. Sắc uống.

Giải thích: Nhân sâm đại bổ phế khí, Mạch môn thanh tâm hỏa, sinh tân dịch, Ngũ vị tử thu lẫm, phát tán phế khí, bổ phế thanh tâm, bổ khí sinh tân dịch khiến mạch hồi phục.

Nếu thử kiêm thấp tà, lúc đầu có biến chứng thì dùng “Hoắc hương chính khí tán” để hóa thấp trừ tà. Thuốc: Hoắc hương, Sa nhân, Đại phúc bì, Hậu phác, Phục linh, Tử tô, Bạch truật, Trần bì, Chế bán hạ đều 6 gam, Cát cánh, Bạch chỉ đều 4g, Chích thảo 3g, Gừng tươi 3 lắt, Đại táo 2 quả. Nước vừa đủ sắc còn 1/3 chia uống 2 lần trong ngày.

2. Trúng nắng hay say nắng: Còn gọi là trúng thử.

Triệu chứng: Đột nhiên ngã lăn, mê man, bất tỉnh, sốt cao, mồ hôi nhiều, suyễn thở mệt không nói, răng nghiến chặt, lưỡi đỏ tía. Bệnh mới phát thì mạch trầm hữu lực; bệnh thể ác liệt thì mạch hư nhược hoặc hồng, nhu. Phép: thanh thử ích khí.

Sơ cứu: Đưa ngay bệnh nhân vào chỗ thoáng mát, quạt mát, nới dây quần, cởi khuy áo. Lập tức bấm mạnh các huyệt: Nhân trung, Hợp cốc, Túc tam lý. Rồi đưa vào trạm y tế gần nhất để cấp cứu.

Trường hợp đi đường, ở giữa đồng, thì xin nước tiểu trẻ em khỏe mạnh 7 tuổi, lấy đoạn giữa, bỏ đoạn đầu và cuối, cho bệnh nhân uống 20 – 30 ml. Và dùng khăn thấm nước tiểu đó xoa khắp người và dắp vào rốn bệnh nhân. Tiếp theo cho bệnh nhân uống thuốc sau:

Bài 1: Hoạt thạch 100 gam, Trúc diệp 20 gam, Chi chi 10 gam, Vỏ dưa hấu 50 gam. Nước vừa đủ, sắc còn 1/3, uống trong ngày.

Bài 2: Hương nhu 20 gam, Hạt đậu ván trắng 20 gam, Hậu phác 20 gam, Rau má 20 gam, Quả dành dành sao 20 gam, Lá cối xay 20 gam. Nước 600 ml, sắc còn 300 ml, chia 2 lần uống nguội, trẻ bằng ½ lượng của người lớn.

Bài 3: Bố chính sâm hoặc Phòng đảng sâm tẩm gừng sao vàng 20 gam. Ngũ vị tử sao 6 gam, Thạch cao sống 20 gam (không có thì thay Lá hương nhu 15 gam), Thiên môn đông bỏ lõi 20 gam (không có thì thay Mạch môn 20 gam), Sắn dây 20 gam, Cam thảo đất 20 gam, Gạo tẻ 20 gam. Nước 600 ml, sắc còn 300 ml, chia 2 lần uống trong ngày (trẻ con thì nửa liều người lớn).

MINH CHÁNH (CTQ số 110)

 

Tags:

Ý kiến của bạn

کاهش پينگ خريد کریو دانلود رایگان دانلود آهنگ جدید اخبار سینما و موسیقی دانلود انيميشن جدید دانلود بازی کامپیوتر دانلود سریال جدید دانلود فیلم جدید دانلود نرم افزار کامپیوتر رمان و شعر اس ام اس های جديد اخبار | تفريحی و سرگرمی پيچک اخبار ايران و جهان مجله پزشکی تفريحی و سرگرمي اخبار خريد جم کلش رويال خريد فيلترشکن اخبار ايران و جهان دکوراسيون داخلی خريد هاست پربازديد دانلود فيلم جديد اخبار ورزشی فروش کارت شارژ ايرانسل به صورت آنلاين