Kiến thức YHCT Bài thuốc

Chủ nhật, 23 Tháng 2 2014 15:06

Củ riềng với bệnh tiêu hoá

Củ riềng với bệnh tiêu hoá



Củ riềng còn có tên gọi Cao lương khương, Phong khương, Kìm sung (Thái Lan), Riềng thuốc, La gan la, Tiểu lương khương.
Tên khoa học: Alpinia offcinarum, Hance. Họ Gừng (ZingiberaceA)
Tên Củ riềng ở các nước là Java galangal, Sicomese garangal (Anh), vrai galanga. Galanga official, Petit galangal (Pháp)...
Riềng là loại cây thảo cao 1 – 1,5m, thân rễ hình trụ dài mọc bò ngang, đường kính khoảng 2 cm, màu đỏ nâu, phủ nhiều vảy, chia thành những đốt không đều. Lá riềng không có cuống, mọc so le thành hai dãy, hình mác hẹp, dài 25–40 cm, rộng 2–3 cm, gốc thuôn đầu nhọn, hai mặt nhẵn, mặt trên sẫm bóng, mặt dưới nhạt; bẹ lá dạng vảy, có khía, luỗi bẹ dạng vảy nhọn.
Cụm hoa mọc ở ngọn thành chuỳ thẳng, có lông mềm, dài khoảng 10cm, lá bắc nhỏ. Hoa mọc sít nhau, dài hình ống, hơi loe ở đầu có lông, chia 3 răng ngắn, tràng có ống ngắn, có lông ở cả hai mặt, có 3 thuỳ tù, lõm, thuỳ lưng lớn hơn, bao phần hình chữ nhật, nhẵn, nhị lép hình dùi ngắn và tù. Cánh môi to màu trắng có vân đỏ, bầu có lông.
Quả có lông hình cầu.
Mùa hoa quả vào tháng 5–9. Thu hoạch tháng 9–10, củ riềng thu hoạch quanh năm.
Riềng được trồng nhiều trong nhân dân, chịu đất khô ráo, nóng, có độ ẩm cao. Chậm phát triển về mùa đông, chịu phát triển tốt dưới tán cây chuối trong vườn nhà.
Nhân giống Riềng bằng củ ra mầm, mùa xuân trồng riềng rất tốt, mỗi một gốc cách nhau từ 40–50 cm.
Riềng dùng củ tươi hoặc thái mỏng phơi sấy khô.
Thành phần hoá học
Thân rễ chứa nhiều diarylheptanoit, ngoài ra còn chứa tinh dầu và có flavonoit. Tinh dầu riềng sệt loãng, màu xanh vàng, có mùi thơm Long não, trong dầu có Xineola và Metylxinnamat, chất cay của riềng là galangola.
Tác dụng dược lý.
Riềng có tác dụng gây giãn mạch trên mạch cô lập và chống co thắt cơ trơn ruột gây bởi Histamin và Acetylcholin trên động vật thí nghiệm.
Diarylheptanoit trong Củ riềng có tác dụng ức chế sự sinh tổng hợp prostaglandin.
Với các bệnh nhân viêm, loét miệng nối (thường là sau phẫu thuật ống tiêu hoá một thời gian), Catecholamin  trong nước tiểu tăng lên trong các trường hợp thể nhiệt và giảm xuống trong các trường hợp thể hàn. Khi dùng bài thuốc có Riềng và 4 vị dược liệu khác thì có sự đảo ngược lại là Catecholamin nước tiểu giảm trongloét miệng nối thể nhiệt và tăng len trong thể hàn.
Tính vị - công năng
Củ riềng có vị cay, mùi thơm, tính ấm, vào 2 kinh tỳ vị, có tác dụng ôn trung, tán hàn, giảm đau, tiêu thực, quả riềng có vị cay, tính ấm, có tác dụng làm ấm bụng, chống lạnh, giảm đau, cầm nôn, ợ hơi.
Tác dụng của Củ riềng
Riềng rất tốt cho kích thích tiêu hoá, ăn ngon cơm, điều trị bụng đầy hơi (trướng bụng), rối loạn tiêu hoá, nôn mửa, đi ỉa lỏng, đau dạ dày. Riềng còn điều trị bệnh sốt rét, sốt cảm. Cũng có thể thái Củ riềng mỏng ngậm, nhai điều trị đau nhức răng.
Ngày uống 3-6 g thuốc sắc, bột hoặc ngâm rượu 450 làm rượu thuốc uống khai vị (cấm uống nếu bị đau dạ dày, gan, huyết áp cao, vữa xơ động mạch, suy tim…)
Bài thuốc có Củ riềng
Chữa đau bụng nôn mửa: Củ riềng 8g, Táo 1 quả. Sắc 300ml nước còn lại 100ml để chia uống 2–3 lần/ngày.
Chữa tiêu chảy: 
- Củ riềng, Củ gấu, Gừng khô, Sa nhân, Trần bì: liều lượng bằng nhau, tán nhỏ. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 6g. 
- Củ riềng: 200g, Quế: 120g, Vỏ vối: 80g. Tán nhỏ, lấy 12g . Sắc uống. 
- Củ riềng 20g, Nụ sim 80g, Vỏ sộp cây ổi 60g, Dùng dưới dạng bột hoặc viên, ngày uống 3 lần mỗi lần 5g.
Chữa phong thấp, cước khí, buồn nôn.
Củ riềng, Vỏ quýt, Hạt tía tô, lượng bằng nhau, tán nhỏ trộn với mật ong, mỗi lần uống 5g ngày 2 lần.
Chữa sốt rét, cảm sốt, ăn uống kém.
Củ Riềng tẩm dầu vừng sao 40g, Can khương nướng 40g. 2 vị tán nhỏ trộn với mật lợn (lợn phải là lợn sạch, không có nguồn gốc bị bệnh tai xanh) thành viên nhỏ như hạt ngô, ngày uống 15-20 viên.
Củ riềng tán nhỏ ngày uống 6 - 10g.
Bột Củ riềng 1000g, bột Thường sơn 3000g, bột Gừng khô, bột Quế khô, bột Thảo quả, mỗi vị 2000g. Tất cả tán nhỏ, làm thành viên hạt ngô, mỗi ngày uống 20 viên trước bữa ăn.
Chữa đau tức nhói ở ngực tim, toát mồ hôi chân tay, lạnh, khó thở.
Củ riềng, ô dược (phải ngâm rửa rượu một đêm) Hồi hương, Thanh bì, các vị bằng nhau. Sao vàng, tán nhỏ, mỗi lần uống 8g ngày 2 lần.
Chữa đau dạ dày
Củ riềng ngâm rửa với rượu 7 lần, sấy khô, tán nhỏ; Hương phụ rửa giấm 7 lần, sấy khô, tán nhỏ; 2 vị trộn đều, làm thành viên mỗi lần uống 5g khi có cơn đau dạ dày.
Chữa hắc lào
Củ riềng giã tán nhỏ 100g ngâm với cồn 900 (200ml), ngâm càng lâu càng tốt. Ngày bôi 3-4 lần. Hoặc Củ riềng giã tán nhỏ, trộn với Nhựa chuối, rắc ít vôi trộn thành thuốc để bôi.
Củ riềng tốt như vậy nhưng tác dụng chữa nhiều bệnh của Củ riềng, đặc biệt là bệnh về đường tiêu hoá vẫn còn rất ít được biết đến trong nhân dân. Thường chỉ biết thịt chó là phải có Củ riềng, thực ra Củ riềng và thịt chó có một cơ chế rất tốt đối với những người thường bị tuột men.

Trang Xuân Chi (CTQ số 94)

Tags:

Ý kiến của bạn

کاهش پينگ خريد کریو دانلود رایگان دانلود آهنگ جدید اخبار سینما و موسیقی دانلود انيميشن جدید دانلود بازی کامپیوتر دانلود سریال جدید دانلود فیلم جدید دانلود نرم افزار کامپیوتر رمان و شعر اس ام اس های جديد اخبار | تفريحی و سرگرمی پيچک اخبار ايران و جهان مجله پزشکی تفريحی و سرگرمي اخبار خريد جم کلش رويال خريد فيلترشکن اخبار ايران و جهان دکوراسيون داخلی خريد هاست پربازديد دانلود فيلم جديد اخبار ورزشی فروش کارت شارژ ايرانسل به صورت آنلاين