Kiến thức YHCT Bài thuốc

Chủ nhật, 23 Tháng 2 2014 06:59

Một phương thuốc ngậm trị ho hiệu nghiệm

Một phương thuốc ngậm trị ho hiệu nghiệm

Một phương thuốc ngậm trị ho hiệu nghiệm
Cát cánh

Phương thuốc này có nguồn gốc từ bài thuốc chữa viêm cổ họng, viêm amiđan của danh y Diệp Quất Tuyền (chép trong sách của GS.Đỗ Tất Lợi). Nguyên phương có thêm Mạch môn và Thăng ma, nhưng theo kinh nghiệm riêng của chúng tôi, khử bỏ 2 vị này và thay đổi hình thức thuốc thang bằng hình thức thuốc viên hoặc phiến ngậm trực tiếp, không những tiện lợi cho người bệnh mà còn thấy hiệu quả điều trị nhanh hơn và phạm vi ứng dụng rộng rãi hơn đối với các chứng ho khác. Nay xin phổ biến để nhiều người cùng ứng dụng.

Ho là triệu chứng thường gặp trong các bệnh về hô hấp. Vấn đề điều trị ho, cả Đông y và Tây y đều thống nhất : Ho là một phản xạ có lợi vì vậy nên dùng thuốc long đờm mà không nên dùng thuốc ức chế cơn ho, nhất là ho có đờm, vì như vậy đờm sẽ ứ đọng làm giảm thông khí và gây nhiễm trong phổi nặng hơn.     
Trong những năm qua khoa Đông y chúng tôi có điều trị một số trường hợp bệnh nhân bị ho do viêm họng, viêm phế quản, cảm cúm kéo dài kèm bội nhiễm…đãdùng đủ liều kháng sinh, triệu chứng toàn thân tạm ổn, nhưng ho vẫn còn dai dẳng, chúng tôi tiếp tục dùng thêm thuốc ngậm trị ho của Đông y đem lại kết quả rất khả quan. Một số trường hợp chúng tôi mạnh dạn điều trị đơn thuần bằng thuốc Đông y ngay từ đầu bằng cả thuốc thang uống (theo biện chứng luận trị) và kết hợp thuốc ngậm trị ho cũng mang lại kết quả đáng khích lệ.
Phương thuốc ngậm trị ho gồm có 3 vị: Huyền sâm, Cát cánh, Cam thảo. Mỗi vị một lát (thuốc phiến), ngậm - nhai nuốt nước, bỏ xác. Ngày ngậm 5-6 lần hoặc nhiều hơn. Đối với bệnh nhân có “Tỳ Vị yếu” dễ bị đầy bụng, khó tiêu thì thêm một lát Gừng tươi.
Phương thuốc này có thể tán bột (liều 3 vị bằng nhau), thêm mật làm thành viên hoàn để ngậm rất tiện lợi lại rẻ tiền. Trường hợp ho nhẹ có thể  dùng ngậm đơn thuần cũng có hiệu quả. Tuỳ theo tình trạng của bệnh mà có thể phối hợp thêm thuốc thang uống hoặc có thể phối hợp trong lúc đang điều trị bằng kháng sinh của Tây y. Điều trị ho cơ bản phải điều trị đúng nguyên nhân. Trong những trường hợp nhiễm trùng nặng, có biểu hiện khó thở, nên can thiệp sớm bằng thuốc kháng sinh mạnh và những phương tiện của YHHĐ. Nên điều trị triệu chứng cắt cơn ho bằng thuốc Tây y khi cơn ho kịch phát kéo dài không dứt, có nguy cơ  biến chứng gây ngất.
Để rõ thêm cơ chế tác dụng của bài thuốc ngậm trị ho này, xin sơ lược giới thiệu  dược tính của các vị thuốc đã dùng:
Theo sách Lãn Ông Tâm Lĩnh của Hải Thượng: 
Cát cánh: vị cay đắng, tính bình, hơi ôn, không độc, vào kinh Tâm, Phế, Vị. Có tác dụng giải độc, trừ phong nhiệt, suyễn xúc ( thở gấp), làm nhẹ ngực (khai hung), thông phế, trừ khí ủng tắc ở thượng tiêu, nhẹ đầu mắt, giải các loại phong, tán hàn tà ở cơ biểu, chứng dưới hông sườn đau như dao đâm, nghẹt mũi, đặc biệt trị chứng yết hầu sưng đau rất hay. Trị phế nhiệt, trừ đàm chữa ho, trục được mủ ở chứng phế ung, sanh huyết mới, tiêu tức giận, trị chứng chinh xung (hồi hộp, lo sợ), trị hết thảy các loại bệnh lở ngứa, ung nhọt. Nó có công năng dẫn thuốc lên trên, ra cơ biểu…
Huyền sâm: vị đắng mặn, hơi hàn, không độc. Chủ trị:  chứng cốt chưng (nóng trong xương), tán được chứng hoả phù du (hoả bốc lên trên). Có tác dụng tư âm bổ Thận, nhẹ yết hầu, tiêu đờm trị ho, làm sáng mắt, trị chứng cảm hàn phát nhiệt, chứng sốt rét hàn nhiệt vãng lai (lúc nóng lúc lạnh), tán được hạch ung thũng ở cổ họng…     
Cam thảo: vị ngọt, tính bình, không độc, quy kinh Tỳ. Chủ trị: giải độc, chữa họng đau, mạnh Tỳ Vị, bổ Tam Tiêu, nhuận tạng Phế, trị phiền khát, điều hoà các vị thuốc…
Theo sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam  của  GS.TS Đỗ Tất Lợi :
Cát cánh: có tác dụng long đờm chủ yếu do chất saponin, gây kích thích niêm mạc cổ họng và dạ dày đưa đến phản xạ tăng phân tiết ở đường hô hấp làm cho đờm loãng và dễ tống ra ngoài. 
Cam thảo : có tác dụng giải độc, kháng viêm, trị ho viêm họng…   
Huyền sâm: có tác dụng kháng sinh với nhiều loại vi trùng, được dùng làm thuốc chống viêm trong các bệnh viêm họng, viêm amiđan, lở loét trong miệng…             

Đỗ Thanh Sơn (CTQ số 93)
Tags:

Ý kiến của bạn

کاهش پينگ خريد کریو دانلود رایگان دانلود آهنگ جدید اخبار سینما و موسیقی دانلود انيميشن جدید دانلود بازی کامپیوتر دانلود سریال جدید دانلود فیلم جدید دانلود نرم افزار کامپیوتر رمان و شعر اس ام اس های جديد اخبار | تفريحی و سرگرمی پيچک اخبار ايران و جهان مجله پزشکی تفريحی و سرگرمي اخبار خريد جم کلش رويال خريد فيلترشکن اخبار ايران و جهان دکوراسيون داخلی خريد هاست پربازديد دانلود فيلم جديد اخبار ورزشی فروش کارت شارژ ايرانسل به صورت آنلاين