Diễn đàn Nhà quản lý

Thứ ba, 11 Tháng 10 2011 12:49

Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển dược liệu tỉnh Bắc Kạn

Bắc Kạn là một tỉnh miền núi, vùng cao, đất rộng người thưa, tài nguyên từ rừng trong đó có dược liệu rất phong phú. Đồng bào các dân tộc trong tỉnh có truyền thống sử dụng thuốc nam để chữa bệnh và chăm lo sức khoẻ cho bản thân.

Bắc Kạn là một tỉnh miền núi, vùng cao, đất rộng người thưa, tài nguyên từ rừng trong đó có dược liệu rất phong phú. Đồng bào các dân tộc trong tỉnh có truyền thống sử dụng thuốc nam để chữa bệnh và chăm lo sức khoẻ cho bản thân.

 

Một số loại dược liệu đã có tên trong các tài liệu về dược nhưng có một số dược liệu được sử dụng dưới tên gọi địa phương chưa xác định được tên phổ thông hoặc tên khoa học nên rất khó khăn trong việc thừa kế và nghiên cứu ứng dụng các vị thuốc này.

Nguồn dược liệu nói riêng và y dược học cổ truyền nói chung chưa được chú trọng đúng mức. Tuy nhiên, tỉnh cũng đã đáp ứng 1 phần kinh phí cho đề tài nghiên cứu khoa học. “Điều tra đánh giá tiềm năng thực trạng sử dụng y dược học cổ truyền trong đồng bào các dân tộc tỉnh Bắc Kạn”. Hiện đề tài đang được triển khai, bước đầu đã thu được một số kết quả.

Nguồn Dược liệu có nguồn gốc thảo mộc rất phong phú, đa dạng, thuộc nhiều họ thực vật khác nhau. Nhiều cây thuốc chưa được xác định tên và họ thực vật nhưng rất nhiều thầy thuốc ở địa phương hay dùng, nhờ sự giúp đỡ của Phòng tài nguyên dược liệu Viện dược liệu Việt Nam, một số cây thuốc bản địa hay dùng đã được xác định tên khoa học. Sơ bộ phân loại như sau:

Thuốc chữa bệnh về gan, thận:

- Củ Dà nhì, tên khoa học Dioscorea pentaphylla L, Họ Củ mài Dioscoreaceae. Ngoài tác dụng chữa viêm gan thận, một bài thuốc kinh nghiệm của một cụ lang 86 tuổi người dân tộc Tày đã dùng vị thuốc này làm đầu vị chữa U xơ tuyến tiền liệt có hiệu quả tốt. Cây thuốc này ở Bắc Kạn có rất nhiều do chưa phải là vị thuốc phổ thông, các tỉnh khác ít biết đến. Việc thu hái, sử dụng và chế biến cũng rất đơn giản.

- Cây Mừ phi. Tên khoa học Heliciopsis terminalis (kurz) Slenmer, Họ Chẹo thui proteaceae. Các thầy lang dân tộc trong tỉnh đều sử dụng vị thuốc này. Một số thầy thuốc còn vận dụng điều trị sơ gan do rượu, viêm gan B cũng có hiệu quả tốt.

- Dây hương (tham tràng đeng). Tên khoa học Illigera nhodantha Hance, Họ Lưỡi chó Hernandiaceae.

- Cây Mật gấu (đi mi). Tên khoa học Luculia pinciana Hook.var.pinciana, Họ Cà phê Rubiaceae. Có tác dụng hoạt huyết chống viêm, các thầy thuốc Chợ Đồn hay dùng điều trị viêm gan vàng da, viêm gan mãn tính. Theo một số tài liệu của Trung Quốc, vị thuốc này còn được dùng để điều trị ho kéo dài do viêm phế quản mạn, rối loạn kinh nguyệt, bệnh đường tiết niệu, các chứng thấp khớp. Cây thuốc này chỉ có ở vùng khai thác chì kẽm xã Bản Thi, huyện Chợ Đồn, hoa nở vào tháng 9.

Thuốc chữa bệnh về xương khớp, thần kinh, tăng cường sinh lực.

- Cây Đào rừng (Tào đông, Tào phia, Chạ tào). Tên khoa học Prunus zippeliana var crassistyla (card) J.E.Vid. Họ Hoa hồng Rosaceae. Chỉ mọc ở núi đá, hoạt chất có phản ứng và có tác dụng chữa viêm kiểu steroit. Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bắc Thái trước đây có sử dụng vị thuốc này điều trị cho tất cả các trường hợp bị thấp khớp, đặc biệt thể viêm đa khớp dạng thấp có biến dạng khớp và teo cơ. Hiện nay vị thuốc này bị khai thác khá nhiều. Đây là một vị thuốc sinh trưởng ở vùng núi đá, cây chậm phát triển nên vị thuốc này có xu hướng bị cạn dần. Còn một số cây khác có nhiều tác dụng đặc hiệu chúng tôi vẫn đang tiếp tục sưu tầm và nhờ Phòng tài nguyên Viện dược liệu Việt Nam xác định giúp về mặt thực vật.

- Cây Tèo nam (mạy tèo). Tên khoa học Streblus macrophyllus Blume, Họ Dâu tằm Moraceae.

- Dây đau xương vuông (Thí phúng thằng, Thau ên ón). Tên khoa học Cissus annamica Gagnep, Họ Nho Vitaceae.

- Cây Cảo kén. Tên khoa học Ophiopogon Latifolius Rodr, Họ Mạch môn Convallariaceae.

- Dây Tan quy (Đương quy dây, Quy thau, Linh lăng). Tên khoa học Embelia parviflora Wall. Ex A.DC, Họ Đơn nem Myrsinaceae

Các loại dược thảo đã có trong danh sách cây thuốc và vị thuốc Việt Nam như: Ba kích, Hoàng đằng, Kê huyết đằng, Thổ phục linh, Dây gắm, Thiên niên kiện, Cát sâm, Hoàng liên ô rô, Bình vôi, Sa nhân… có mặt ở khá nhiều địa bàn trong tỉnh. Nhưng hiện nay nguồn dược liệu này của tỉnh Bắc Kạn  đang có xu hướng cạn kiệt dần do chặt phá tu bổ rừng không có kế hoạch, đặc biệt là những vị thuốc như Ba kích, Hoàng đằng, Hoàng liên ô rô là loại dược liệu quý. Do dân khai thác bừa bãi để bán nên chất lượng thuốc ngày càng giảm do chưa đến tuổi khai thác. Sa nhân cùng chịu chung số phận. Hiện nay vị thuốc Hoàng liên ô rô tập trung khá nhiều ở vùng chì kẽm thuộc xã Bản Thi huyện Chợ Đồn, do khai thác quặng chì nên dân và công nhân Xí nghiệp kẽm chì chặt phá rất nhiều cây thuốc này.

Để góp phần nghiên cứu, bảo tồn và phát triển y dược học cổ truyền của tỉnh Bắc Kạn, chúng tôi đề nghị:


- Viện dược liệu  giúp thẩm định tên một số cây thuốc mới có tác dụng đặc hiệu do chúng tôi sưu tầm, thừa kế được. Viện có thể giúp về giống cây thuốc và kỹ thuật nuôi trồng để dân có thể trồng theo mô hình kinh tế vườn rừng vì có nhiều cây thuốc (trong đó có cây Ba kích) rất phù hợp với thổ nhưỡng ở các xã thuộc vùng Tây Nam của tỉnh.

- Một số Viện, Bệnh viện nghiên cứu về YHCT có thể phối hợp nghiên cứu đánh giá tác dụng trên lâm sàng và thực nghiệm một số cây thuốc, bài thuốc điều trị có hiệu quả các chứng bệnh: Viêm đa khớp biến dạng, U xơ phì đại tuyến tiền liệt, sỏi tiết niệu, suy tim của người già…

- Kiến nghị với lãnh đạo tỉnh và các cơ quan chức năng của Bắc Kạn tìm biện pháp bảo tồn dược liệu quý ở địa phương (hạn chế phá rừng và khai thác dược liệu bừa bãi) và tìm kiếm mô hình phát triển kinh tế vườn rừng (lâm nghiệp, dược liệu) để góp phần đưa tỉnh Bắc Kạn làm giàu từ nguồn dược liệu.

BS Nông Phúc Chinh

Phó Chủ tịch Hội ĐY tỉnh Bắc Kạn

Caythuocquy.info.vn

Ý kiến của bạn


Tin liên quan
Tin mới hơn
Tin cũ hơn
کاهش پينگ خريد کریو دانلود رایگان دانلود آهنگ جدید اخبار سینما و موسیقی دانلود انيميشن جدید دانلود بازی کامپیوتر دانلود سریال جدید دانلود فیلم جدید دانلود نرم افزار کامپیوتر رمان و شعر اس ام اس های جديد اخبار | تفريحی و سرگرمی پيچک اخبار ايران و جهان مجله پزشکی تفريحی و سرگرمي اخبار خريد جم کلش رويال خريد فيلترشکن اخبار ايران و جهان دکوراسيون داخلی خريد هاست پربازديد دانلود فيلم جديد اخبار ورزشی فروش کارت شارژ ايرانسل به صورت آنلاين